Бастакы дьарык

Иккис дьарык

Үһүс дьарык


Сайылык эйгэтэ

Өбүгэ ытык мааны аһылыга

Петрова С.А.

6 кырыылаах бабаарына (№9)

Саллаат оҕото Чооруона (театрализованнай дьүһүйүү)

Бондарева М.П. Дорофеев В.Р.

Үс сэргэ (№12)

Таатта үүнээйилэрэ

Винокурова Н.Г. Легусина Р.Е. Анисимов Г.А.

выставочнай зал (№1)


Санаалар.

Эйгэ оҕолорго ордук табыгастаах усулуобуйа тэрилиннэ, сылдьыбыт 12 оҕо бэйэлэрэ тылланан туран саламаат оҥоhуутун баhылыы охсон боруобалаттылар.

Күөччэҕи ытыйыы биирдэ табылынна, иккиспит табыллыбата, ону оҕолор төрөппүттэр, бииргэ сылдьыһар буолан барытын бэйэлэригэр ырыттаран, сатамматах күөччэхтэн атын ас оҥоһуллан, туһаҕа тахсарын өйдөөтүлэр.

5,6 кылаас оҕолоро оһуохай таһаарарга үөрэммиттэр, кыттар дьоҥҥо быһааран биэрэн иһэллэр, үчүгэйдик таһаара үөрэммиттэр, кыттааччылары сөхтөрдө.

Саҕаларыытыгар уон этибит, оонньууну истиһэн, онтон истэн сымса баҕайытык элбэх оҕо, төрөппүттэр, учууталлар ыллаһан түмүктээтибит.

Бу тэриллибит эйгэлэри кытта оҕо-аймах, кыттааччылар өрө көтөҕүллэн, махталынан араҕыстыбыт, олус долгутуулаах, эйгэлэр бэйэ тула түмэр күүстэрэ улаханын сөхтүм.

З.П. Охлопкова, аналитик


Тема: «Сайылыкка көһүү», «Саллаат оҕото Чооруона».

Айымньы ис хоһоонун арыйар тетаральнай оонньуу.

Бырайыак сыала: Оҕо толкуйдуур, сааһылаан саҥарар дьоҕурдарын, олоххо туттар араас сатабылларын сайыннарыы, төрүт үгэскэ иҥэрии, үөрэтии.

Бу дьарыкка төрүт культура уонна саха тылын учууталлара холбоон айымньыны уонна төрүт үгэстэри ситимнээн көрдөрүү буолла.

Дьарык устата үөрэх дэгиттэр дьайыыларын туттан, оҕолор бэйэлэрэ толкуйдаан таһааралларын, түмүк санааҕа кэлэллэрин ситиґэ сатаатыбыт.

Бөлөҕүнэн арахсан үлэлээтибит.

- күөрчэх оҥорорго үөрэтии;

- салама суолтата;

- томторук диэн тугуй?;

- «Саллаат оҕото Чооруона» айымньыны сыанаҕа оонньоон көрдөрүү;

бөлөхтөрү оҕолор бэйэлэрэ салайан ыыттылар. Кыттааччы оҕолору хамнатан үлэлэрин түмүктээтилэр.

Кыттааччылар үксэ учууталлар буолан, бөлөҕүнэн үлэ наһаа көдьүүстээхтик, ситиһиилээхтик барбата дии саныыбын.

Холобура: Ян уонна Даниель томторук туохха туттулларын, хайдах оҥоһулларын оҕолорго көрдөрүөхтээх этилэр.

Төттөрүтүн бэйэлэрэ кыттааччы буолан туран, томторугу торбоско кэтэрдэн көрдүлэр. Манна оҕолор бэйэлэрэ бырайыак оҥоруохтаах этилэр. Ону ситиспэтилэр.

Салама оҥорор, оҥотторор бөлөхтөр, олус таһаарыылаахтык үлэлээтилэр.

Салама суолтатын, хайдах, туох оҥоһуллар ньымаларын дьарык устата көрдөрдүлэр. Күөрчэх оҥорор бөлөх эмиэ таһаарылаахтык уонна ситиһиилээхтик барда.

Уопсай рефлексияна күөх окко аґыы олорон оҥордубут.

Кыттаааччылар уонна салайааччы оҕолор үлэлэрин түмүгүттэн олуһун астыннылар. Санааларын сааһылаан этэргэ холоннулар. Тус суолталаах дьайыы хас биирдии кыттааччыга сөптөөхтүк туһаайыланна дии саныыбын. Билиини көрөр дьайыы, дьарыгы ыытар оҕолорго көһүннэ. Ол дьайыыны сөпкө туһаннылар. Бодоруһа үөрэнэ дьайыы, олус чаҕылҕай да буолбатар, бөлөх аайы тус-туһунан бэйэ кыаҕынан буолла.

Салайааччы: Бондарева Мириетта Петровна,

саха тылын уонна литературатын учуутала.

Өбүгэ ытык-мааны аһылыга

Мин былыргы бабаарынаҕа ыытыллыбыт дьаһалы бэркэ сэргээтим. Көмүлүөк оһоҕу оттон, чугун хобордооххо саха бастыҥ аһын саламаты астаан көрдөрдүлэр. Оҕолор, тутан-хабан астаан көрбүттэрэ кэрэхсэбиллээх. Саха ытык мааны аһынан, саламаатынан ыалдьыттары айах туттулар.

Саллаат оҕото Чооруона (театрализованнай дьүһүйүү)

Иккис дьарыкка «Саллаат оҕото Чооруона» диэн айымньыны дьүһүйүү көрүөхпүн баҕарбытым да сатаммата. Тоҕо эрэ үс бөлөххө араардылар, ол түмүгэ эмиэ бабаарынаҕа киирэн олордубут. Бу сырыыга 5-с кылаас үөрэнээччитэ оҕо күөрчэх ытыйан көрдөрдө, амсатта. Рефлексияҕа оҕолор бу айымньыны хайдах туруорбуттарын кэпсээтилэр.

Таатта үүнээйилэрэ.

Мин Чурапчыттан кэлбит буоламмын Таатта сирин үүнээйилэрин туһунан билиэхпин баҕаартым эрээри, ону эмиэ көрбөтүм. Мин бу дьарык түмүгэр оскуола уонна төрөппүт сибээһэ ситимнээҕин көрдүм. Оҕо бэйэтэ баҕаран туран кыттыыта көстөр.

 

Биир идэлээх коллегаларым, төрөппүттэр саҥа саҕалааһыҥҥытыгар үрдүк ситиһиилэри баҕарабын!

Говорова Анна Степановна

Чурапчы улууһа,

Төлөй орто оскуолатын

саха тылын уонна литературатын учуутала.

Мындыр  өй

Уус кыһата

Богдокумов И.В. Богатырев Р.Р.

уус балаҕана (№15)

Сахалыы тутуулар уонна геометрия 

Степанова А.М. Максимов Д.Д.

Туос ураһа (№7)

Тыл кистэлэҥин таайабыт

Габышева М.А.

Пекарскай балаҕана (№4)


  1. Уус кыһата: (Богдокумов Иван Васильевич). Уус балаҕана. Оҕолор бэлэмэ суох буолан учуутал бэйэтэ кэпсээтэ.
    Бу кэпсээнтэн өйдөөтөххө оҕолор уус кыһатын история өттүттэн эрэ үөрэтэн саҕалаабыттар, технологиятыгар тиийэ илик эбиттэр.
  2. Сахалыы тутуулар уонна геометрия. Темата сөпкө тайаммыт эрээри оҕолоро 7 кылаас буолан темата ситэ арыллыбата дуу диэтибит.
    Тоҕо диэтэххэ саха тутуулара геометрия хараҕынан үксэ стереометрия, манна улахан 10-11 кылаас оҕолоро эбиттэрэ буоллар табыллыа эбит. 7 кылаас школьнай программата треугольник иһинэн буолан пространство эттиктэрин эмиэ билсиһии эрэ этабыгар, историяны кытта билсиһии эрэ санаатыбыт.
  3. Тыл кистэлэҥин абылаҥа. (Габышева Мария Анастасовна). Бу дьарык үчүгэй этэ. Пекарскай историятын, словарын хайдах оҥорбуту сэргии иһиттибит.
    Өлүктүйбүт тыллары словарынан булуу оҕолорго интириэһинэй буолуо эбит.
    Биһиги группа оҕото суох этэ. Ол да буоллар улахан да дьоҥҥо сэҥээрдэр, интириэһинэй дьарык буолла.

Кэрэ эйгэ

Алаас ааттаах, дойду сурахтаах

"Утум" тумсуу

выставочнай зал (№1)

Дьэрэкээн өҥү туттабыт

Жегусов И.С.

Ник-й танара дьиэтэ (№2)

Норуот ырыата

Решетникова А.Ф.

Ионова дьиэтэ (№11)


Норуот ырыата.

Решетникова Анна Филипповна – салайааччы Биһиги норуот ырыаларын дьарыгар сырыттыбыт. Олус интириэһинэй, туһалаах дьарык буолла.

Оҕолор бэйэлэрэ ыыттылар, музей сотрудниктара көмөлөстүлэр.

Сыала: Норуот ырыаһыта М. Н. Андросова – Ионовна билиһиннэрии, оҕону кэрэ эйгэтигэр киллэрии, интириэстэрин тардыы, ыллыыр дьоҕуру сайыннарыы, кэрэни кэрэхсиир буолалларын ситиһии.

Сахалыы иһит – хомуос тематыгар үлэлээтилэр.

Ол курдук иһит – хомуос туһунан норуот ырыаларын сэргээн иһиттибит - Чороон туһунан ырыа - Мэһэмээн - … Кэлбит ыалдьыттарга цветной кумааҕынан иһит – хомуос (сахалыы) кырыйан панно онордулар.

Норуот ырыаларыгар үөрэттилэр, ырыа тылларын кумааҕыга суруйан ыалдьыттарга түҥэттилэр.

Дьарык М. Н. Андросова – Ионова сайылык дьиэтигэр буолла. Санкт – Петербург куораттан М. Н. Андросова архивыттан булуллубут ырыа тылларын бэйэлэрэ матыыптаан ыллаатылар. Бу дьарыктан олус астынныбыт, элбэххэ үөрэннибит.

Билинни кэмҥэ оскуола оҕолоро норуот ырыаларын олус билэллэр, умсугуйан дьарыктаналлар эбит диэн санааҕа кэллибит.  

Дмитриева Анна Владимировна музей сотруднига

Ушницская Елизавета Ивановна музей сотруднига 

Алаас ааттаах, дойду сурахтаах.

Бу секцияҕа биһиги «Ойуурдаах куобах охтубат, дьонноох киһи тутайбат» диэн өс хоһоонун арыйдыбыт:

  1. «Дьэ кэргэн».
  2. «Доҕоттор».
  3. «Мин – сир киһитэбит»
  4. Билиҥҥи кэмҥэ көстөр проблеманы арыйдыбыт.

Дьэрэкээн өҥү тутабыт.

Бу дьарыкка Жегусов Иннокентий Степанович оҕолору уруһуйдата олороро.

Биһиги кини санаатын, инники былаанын сиһилии иһиттибит. Интириэһиргиир боппуруостарбытын биэрдибит. Оҕолор айылҕа көстүүтүн ойууга түһэрбиттэрэ көрүөхтэн кэрэ хартыына. Баҕарабыт учууталга, оҕолорго ситиһиилэри.


Норуот ырыата.

Үһүс дьарык Ионова дьиэтигэр буолла. Ырыа учуутала Решетникова Анна Филипповна дириҥ ис хоһоонноохтук Ионова олоҕун, айар үлэтин оҕолорун кытта сырдаттылар. Ионова сахалыы иһиттэри хоһуйбут тойугун учуутал Анна Филипповна толоруутугар иһиттибит. Дьарыкка оҕолор норуот ырыаһыттарын олоҕун, норуот ырыаларын, дьарык саҕаланыытыгар тойукка куолаһы туруоруу эрчиллиилэрин баһылаабыттарын көрдүбүт. Үгүс саҥаны биллибит, санаа атастаһыытыгар биһиги оскуолаҕа туох үлэ ыытылларын кэпсээтибит, саҥа хайысхалары ырытан көрдүбүт.


Севастьянова Т.С.

Харбалаах орто оскуолатын

алын сүһүөх кылаас учуутала.

Алаас ааттаах, дойду сурахтаах.

Биһиги бу секцияҕа «ойуурдаах куобах охтубат, дьонноох киһи тутайбат» диэн өс хоһоонун арыйдыбыт.

  1. Дьиэ кэргэн
  2. Доҕоттор
  3. Мин – сир киһитэбин

Билиҥҥи кэмҥэ көстөр проблеманы арыйдыбыт.


Дьэрэкээн өҥү тутабыт.

Бу дьарыкка Жегусов Иннокентий Степанович оҕолору бэйэлэрин уруһуйдатта.

Оҕолор айылҕаҕа олорон пейзаж оҥордулар. Оҕолор өҥү-дьүһүнү арааран тутталлар эбит. Баҕарабын оҕолорго, учууталга өссө ситиһиилэри.


Норуот ырыата

Үһүс дьарык Ионова дьиэтигэр буолла. Манна ырыа учуутала Решетникова Анна Филипповна ис хоһоонноохтук Ионова олоҕун, айар үлэтин оҕолорун кытта сырдаттылар. Оҕолор элбэҕи билэллэрэ бу дьарыкка көһүннэ. Оҕолор тыллара-өстөрө, ыллыыр турукка киириилэрэ, араас эрчиллиилэрэ барыта оҕолорго сөп түбэһэр.

Тулалыыр эйгэ

Бабаарына кистэлэҥэ

Харитонова В.И.

7 кырыылаах бабаарына (№10)

Алтан чуораан  ыҥырар (интегрированнай уруок)

Обоюкина Л.П. Обоюкин Р.В.

Ионов оскуолата (№5)


Ориентирование "Ынырар ыллыктар"

Яковлева Л.Д.

сана мас ураьа (№3)


Тулалыыр эйгэҕэ: 7 буолан сырыттыбыт. 3 Таатта гимназиятын үөрэнээччилэрэ, 4 учуутал.

3 дьарыгы көрдүбүт: «Бабаарына кистэлэҥэ», «Алтан чуораан ыҥырар» (итегрированнай уруок», ориентирование «Ыҥырар ыллыктар».

Дьарыктар музейнай педагогикаҕа олорбуттара үөрэхтээһини саҥалыы көрүүгэ биир хардыы курдук көрдүбүт.

Ол курдук «Бабаарына кистэлэҥэ» - английскай тыл учуутала Валентина Иннокентьевна проектнай технологияҕа олоҕурбута бабаарына историятын кистэлиҥ арыйарга көмөлөстө. Лена Петровна уонна Роман Владиславович Ионов оскуолатын туһунан өйдөбүлү, оччотооҕу кэмҥэ киирэн «проживание во времени» оҥорон көрдөрдүлэр. Уруок тэӨнээн көрүүгэ, онтон тахсан хортуоска олордон, практическай чаастаммыт.

Яковлева Л.Д.

Сатабыл эйгэтэ

Туос тойуга

Анисимова М.Д.

Трощанскай бала5ана (№6)

Музейы тэрийэбит (дьыалабыай оонньуу)

Кашкина Э.Х. Петрова В.Н.

выставочнай зал (№1)

"Эдэр актер" 

Яковлева М.П.

олонхо балаҕана (№8)


Сатабыл эйгэтэ секцияҕа үс дьарык ыытылынна:

  1. «Туос тойуга» дьарыгы Анисимова М.Д. уонна 4 кылаас үҥрэнээччилэрэ иилээн-саҕалаан ыыттылар. Трощанскай балаҕаныгар ыытыллыбыта дьарыкка ураты суолтаны биэрдэ. Трощанскай туһунан киирии тылга учуутал кини туос оҤоһуктары оҤоруунан дьарыктанарын туһунан кэпсээбитэ, бүгүҤҤү кэспэтиини кытта ситими үҥскэттэ. Туос иһит тигиитин, оҤоһуутун туһунан сэһэргэһии, сатабыл эйгэтигэр киирии биир кҥрүҤүнэн буолла. Туостан сахалар оонньуур оҤороллорун туһунан элбэҕи биллибит, бэйэбит оонньуур оҤорон холоннубут, бырайыактарбытын кҥмүскээтибит. Аныгы оҤоһуктары тэҤнээн кҥрдүбүт, уратытын буллубут. Түмүккэ кыттааччылар санааларын үллэһиннилэр, дьарык, обүгэ үгэстэрин билэргэ, айан оҤорорго, саҤарарга, толкуйдуурга үҥрэттэ.
  2. «Музейы тэрийэбит» дьыалабыай оонньуу (Кашкина Э.Х., Петрова В.Н.) музей выставочнай залыгар буолла. Дьарык олус сэргэхтик саҕаланна. Мотивационнай этап кэлбит ыалдьыттары инники үлэҕэ туһаайыыннан саҕаланна. Музейы тэрийиигэ сыһыаннаах үлэ туһунан Кириллина Д.Ф. билиһиннэрбитэ, туох докумуон наада буоларын, хайдах тэриниэххэ сҥбүн туһунан буолла. Дыалабыай оонньуу бҥлҥҕүнэн ыытыллынна. Икки оҕолор, биир учууталлар бҥлҥхтҥрҥ таһаарыылаахтык үлэлээтилэр. «Письма солдат», «Музей телевизора», «Музей профориентации» бырайыактар кҥмүскэннилэр. Дьарыкка хас биирдии оҕо үлэтэ кҥһүннэ, бэйэлэрин кҥрүүлэрин кҥмүскээһиннэрэ кҥһүннэ.
  3. «Эдэр актер» Яковлева М.П., Кулаковский И.С. салайан үлэлэттилэр. ОлоҤхо балаҕаныгар ыытыллан дьарык ураты суолталанна. Оҕолорго бэйэлэригэр уобарастары арыйар сорудахтар бэрилиннилэр, ону оонньоон кҥрдҥрбүттэрэ, оҕо ис туругун арыйыыга кҥмҥ буолла. И.С. Кулаковскай сценаҕа туттуллар албастары кҥрдҥрбүтэ, инники үлэҕэ туһалааҕа кҥһүннэ. Алампа кэргэнигэр анаабыт хоһооннун ааҕар кэмигэр оҕо тахсан уобараһы хайдах ылынарын кҥрдҥрҥргҥ холонно. Бу оҕо уйулҕатын уһугуннарар биир табыгастаах ньыма буоларын бэлиэтээтибит. «Сатабыл эйгэтигэр» тэриллибит дьарыктар оҕо ис кыаҕын уһугуннарарга кҥмҥ буолалларын кҥрдүбүт. Хас биирдии оҕоҕо бэйэтин кыаҕын иһинэн тэриллэр буолан ситиһиилээх буолууга туһуламмыта кҥстҥр. Итинник дьарыктарга оҕо уратыта арыллар, билиигэ-кҥрүүгэ тардыһыыта улаатар, элбэҕи билэргэ кыах үҥскүүр. Дьарыгы ыыппыт уһуйааччылар үлэни таба тэрийдиттэрэ сатабылы сҥптҥҥхтүк сайаннарыыга, эйгэни үҥскэтиигэ кҥмҥлҥстҥ.

Федорова Александра Алексеевна,

Федорова Галина Иннокентьевна

И.П. Жегусов аатынан

Тааттатааҕы гимназия учууталлара.

 

Чэбдик эйгэтэ

Ааҕыы тула мустабыт 

Баева Ф.Е. Халгаева Л.И.

Короленко дьиэтэ (№14)

ОБЖ: көмүскээччилэр 

Лукачевский И.Д.

ампаар-кириэппэс  (№13)

Төрүт хамсаныылар

Собакина М.П. Сивцев В.Н.

Ионов оскуолатын иннэ (№5)


3 дьарыкка барыта 20-чэ оҕо, 10 учуутал, иккилии ыытааччы кытынныбыт.

1 дьарык. В.Г. Короленко балаҕаныгар, улуу суруйааччы 3 сыл олорбут историятыттан саҕалаан, 3 кылаас оҕолоругар Халгаева Людмила Ивановна ааҕыы уруогун ыытта. Суруйааччы бэйэтин куолаһынан айымньы (Самуил Маршак) хоһоон иһилиннэ. Айымньыны истэн баран оҕолор лампаны, чүмэчини көрөн олороннор тэҥнээн көрөн проектнай үлэ оҥордулар.

Оҕолор былыргы балаҕан иһигэр, предметтэри тутан-хабан, көрөн-истэн үлэлээбиттэрэ, анализтаан проектнай үлэҕэ кыттыбыттара, группаҕа үлэлээбиттэрэ, эйгэ иһигэр киирэн тахсыбыттара биллэн туран олус үчүгэй.

2 дьарык. ОБЖ көмүскээччилэр Лукачевский И.Д. История уруогун моделынан ыытылынна. Бэлэмнэммит оҕолор кэпсээтилэр. Манчаары баһылай саха норуотун историятын геройун сырдатыы, олоҕун кэпсээһин. Истээччи оҕолор барытын көрөн турар буоланнар олус сэҤээрдилэр.

3 дьарык. Төрүт хамсаныылар. Бу дьарыкка оҕолор өбүгэ төрүт хамсаныыларын кэпсии-кэпсии оҥорон көрдөрдүлэр.

Заключение. Непосредственное вовлечение детей в среду, несомненно помогает опосредованному восприятию окружающего мира, личностному и метапредметным действиям, развитию и соответствует индивидуализации ФГОС


Аналитик: В.Т. Федорова.

Ваши комментарии по проектам:

Оставить комментарий

Комментарии: 0